قلاع ( qel ' ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قلعه‌ها و حصارها . قلاع ( qol ' ) ا . ع . گل تراشه كه پس از خشك شدن آب كفته گردد . و خاك در و اشده كه زير آن دنبلان برآمده باشد . و بيمارى در دهن گوسپندان . و مرگ كه بناگاه بكشد شتر تندرست را . قلاع ( qall ' ) ص . ع . كسى كه سخن وى مفهوم نگردد . و آنكه بر زين نتوانست نشستن . و آنكه پايش در كشتى ثبات و استوارى نگيرد . قلاع ( qall ' ) ا . ع . مرد نيك دروغ‌گوى و كذاب . و زن جلب . و نباش و كفن آهنج . و سرهنگ . و آنكه پيش سلطان بباطل سخن چينى نمايد . الحديث : لا يدخل الجنة قلاع . قلاع ( qoll ' ) ا . ع . گل تراشه‌اى كه پس از خشك شدن آب كفته گردد . و خاك دروا شده‌اى كه زير آن دنبلان برآمده باشد . و يك نوع گياهى كه شتر خشك و تر آن را خورد . قلاعة ( qel 'at ) ا . ع . بادبان كشتى . قلاعة ( qol 'at ) ا . ع . پاره‌اى از گل تراشه . و سنگ بزرگ در دشت نرم خاك افتاده . و هر كلوخ و يا سنگ بركنده كه آن را بدست يا بفلاخن اندازند . قلاغ ( qol q ) ا . پ . پوز . و لب . و دهان . و پيرامون دهان . و جوشش پيرامون دهان . قلافة ( qel fat ) ا . ع . بر همدوزى تخته‌هاى كشتى و قير اندودى درزهاى آن . قلافة ( qol fat ) ا . ع . پوست درخت . قلاقل ( qel qal ) ا . پ . درخت انار صحرائى . قلاقل ( qol qel ) ا . ع . يارىگر شتاب كار . و نام گياهى كه آن را قلقل نيز گويند و يا غير از قلقل است . قلال ( qal l ) و ( qol l ) ص . ع . اندك و كم . قلال ( qel l ) ا . ع . چوب برپاى كرده جهة و اديج انگور . قلال ( qel l ) ا . ع . ج . قلة ( qollat ) . قلال ( qel l ) م . ع . كم كردن بخشش و دهش را . قلال ( qoll l ) ا . ع . مردمان كم و اندك . قلام ( qel m ) ع . ج . قلم ( qelam ) . قلام ( qoll m ) ا . ع . نوعى از شوره گياه . قلامة ( qol mat ) ا . ع . تراشه و چيدهء ناخن و جز آن . قلان ( qal n ) ا . پ . ملوط و مخنث . و يك قسم خراجى كه در شيروان مىگيرند . و عملهء قلان : عملهء بىمزد و اجرت و عملهء بيگار . قلانس ( qal nes ) و قلانيس ( qal nis ) ع . ج . قلنسوة . قلاور ( qal vor ) و قلاوز ( qal voz ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - دليل راه . و سوار هائى كه در خارج اردو مستحفظ اردو باشند . و جاسوس و خبرگير . قلاوزى ( qal vozi ) ا . پ . - ماخوذ از تركى - هدايت و دلالت . قلاوژون ( qal vajun ) ا . پ . قلازاره و عكه . قلاووز ( qal vuz ) ا . پ . دليل راه و رهنما و قلاوز . قلايا ( qal y ) ع . ج . قلية ( qaliyyat ) . قلائد ( qal 'ed ) ع . ج . قلادة . قلائص ( qal 'es ) ع . ج . قلوص ( qalus ) . قلائل ( qal 'el ) ع . ج . قليل . قلب ( qalb ) ا . پ . نام تخمى بسيار صلب و سفيد درخشنده مانند نقره . قلب ( qalb ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ناسره و نارايج . و چپ ضد راست . و ميان هر چيزى . و دل و گش . و برگردانيده و عكس . و قلب اقبال يعنى لا بقا . و قلب ريش يعنى شير . و قلب عقرب : منزل بيست و هشتم از منازل قمر . و برقع . قلب ( qalb ) ا . ع . دل و يا اخص از آن . و خرد . و دانش . قوله تعالى : إِنَّ فِي ذلِكَ لَذِكْرى لِمَنْ كانَ لَهُ قَلْبٌ اى عقل . ج : قلوب . و القلب : دل . و نام منزل هيجدهم از منازل قمر . و قلب الاسد : نام ستاره‌اى در برج اسد . و قلب العسكر : ميانهء لشكر . و قلب العقرب : نام ستاره‌اى درخشان در برج عقرب . و نام منزل بيست و هشتم از منازل قمر . و نيز قلب : ميانهء هر چيزى . و قلب المؤمن بين اصبعين من اصابع الله : كنايه است از سرعت تقلب آن در دوستى خدا و شدت امتثال وى مر اوامر خداى تعالى را قلب ( qalb ) و ( qolb ) ص . ع . بىآميغ و خالص از هر چيزى . يقال : هو عربى قلب اى خالص ، يستوى فيه المذكر و المؤنث و الجمع ، و ان شئت قلت امراة عربية قلبة و تثنيت و جمعت . و قولهم : رجل قلب : مرد خالص نسب . و كذلك : قلب ( بالضم ) فى الكل . قلب ( qalb ) م . ع . قلبه قلبا ( از باب ضرب ) : برگردانيد آن را . و قلب الشيئ : قرار داد بالاى آن چيز را پائين و يار است آن را چپ و يا باطن آن را ظاهر . و قلب الاناء و غيره : سرنگون كرد آن آوند و جز آن را . و قلب الرداء : برگردانيد آن ردا را و قرار داد بالاى آن را پائين . و قلب الشيئ للابتياع : تفحص كرد در آن چيز جهة خريدارى و نگريست باطن و داخل آن را . و قلب الارض للزراعة : برگردانيد آن زمين را جهة كشتكارى و زير رو كرد آن را . و قلب الله فلانا اليه : ميرانيد فلان را